browser icon
You are using an insecure version of your web browser. Please update your browser!
Using an outdated browser makes your computer unsafe. For a safer, faster, more enjoyable user experience, please update your browser today or try a newer browser.

माऊलीच्या चरणी…[भाग २]

Posted by on July 14, 2011

संत ज्ञानदेवांबद्दल काय सांगावे. प्रा. आर.डी.रानडे म्हणतात “ज्ञानदेव हे जसे मोठे पंडित होते, थोर आत्मानुभवी होते, तसे ते अभिजात कविही होते. मात्र त्यांनी आपली काव्यस्फूर्ति विश्वात्मक देवाचे वर्णन करुन धर्म किर्तन करण्यात खर्च केली”. सामान्यतः रुक्ष म्हणून गणला जाणारा वेदान्त त्यांनी सरळ काव्य स्वरुपात मांडला. त्यांच्या भाषेत सांगावयाचे म्हणजे “माझ्या मराठाचि बोलु कौतुके । परी अमृतातही पैजा जिंकेल । ऐसी अक्षरे रसिके । मेळविन ।” आणि ” ऐका रसाळ पणाचिया लोभा ।की श्रवणींचि होती जिभा । बोले इंद्रिया लागे कळंभा । एकमेकां ।” ही प्रतिज्ञा त्यांनी खरी करुन दाखविली.

ज्ञानेश्वरीत कर्म आहे पण कर्माची कटकट नाही. ज्ञान आहे पण ज्ञानाचा रुक्ष पणा नाही, भक्ती आहे पण ती भोळ्या अज्ञानाची नाही. त्यांनी तत्वज्ञानाला प्रेमाची माधुरी आणली व भक्तिला ज्ञानाचा डोळा दिला. त्यांच्या दृष्टान्तांतही कौटुबिंका विषयी, पशुपक्ष्यां विषयी व चराचर सृष्टी विषयी अतुल प्रेम पदोपदी ओसंडत आहे. त्यांच्या वैराग्यात रखरखीतपणा नाही व ज्ञानात रुक्षपणा नाही. जगात कोणालाही न मिळालेली ‘माऊली’ ही पदवी त्यांना सर्वांनी एकमताने दिली. “ज्ञानेश्वर माऊली ” यात ज्ञानेश्वरांचे प्रेम प्रकट झाले. आणि “ज्ञानेश्वर माऊली” हा महाराष्ट्राचा महामंत्र झाला.[क्रमशः]

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Powered by Kapil